Akademik Yazma ve Usul

Yazma ile doldurmayi istedigim bu yila baslarken yazma hakkinda yazarak baslamak istedim. Akademik yazma konusuyla ilgili olarak iki temel mesele uzerinde durulabilir: 1. usul, 2. uslub.

Usul ve uslub birbirine yakin ifadeler. Akademik bir metni olustururken o metnin o hale nasil geldigi, metni son sekline nasil getirdigimiz meselesini kastediyorum. Uslub ise usule nispeten cok daha sahsi, kisiye hastir. Bir metni okudugunuzda o metnin kim tarafindan yazildigi hakkinda yorum yapabiliyorsaniz bu uslubdur. Tartismali olarak iddia edebilirim ki, her bir (ciddi) akademisyen sayisi kadar farkli uslub olabilir, fakat usul bu kadar oznel [olmak zorunda] degildir. Diger taraftan yine tartismali olarak iddia edebilirim ki uslub sahibi olmak usul sahibi olmaktan daha zordur. Benim anladigim sekliyle, iki kavram arasindaki farka iliskin daha net olmak gerekirse, metni bir yemek olarak dusunebiliriz. Usul bu yemegin hazirlanip servis edilme asamasi, uslub da gorsel olarak sunumu ve lezzeti olabilir. Benim burada uzerine dusunecegim mesele usul yani metnin mutfak asamasi.

Surada iki tur yazma aliskanligindan bahsetmisim: birincisi planner, ikincisi drafter. Planner kulaga ne kadar hos geliyor di mi? Guzel guzel okumanizi yaparsiniz, sonra tikir tikir yazarsiniz. Cok istedim vaktiyle ama olmadi. Bana uymadi. Neden cok istedigimi de bilmiyorum. Yazmaya baslayinca okurken akllima gelen bahsetmek istedigim seyleri hep unuttum. Belki de yontemi dogru uygulayamadim. Meger ben bir ‘drafter’misim. Yazarken ayni zamanda dusunuyorum ya da dusunurken yaziyorum tipki su an yaptigim gibi. Oyle ki, en son ortaya cikan metin en bastakinden tamamen farkli da olabiliyor, hatta en son savundugum arguman bile en basta dusundugumden farkli olabiliyor. Asagida ham halde bir calisma taslagim var. Orada da goruldugu uzere once kafamda belirli sorularla yaklasmaya calistigim metni okurken buna paralel zamanda aklima gelen ya da onemli gordugum anahtar bir kac kelimeyi, cumleyi, alintiyi bos bir sayfaya yazarak basliyorum.

Screen Shot 2015-01-23 at 15.23.21

Daha sonra bu anahtar kelimeleri defalarca okuyup dusunuyorum, bir taraftan not almaya da devam ediyorum. Sonra sira anahtar ifadeleri kullanarak ya da bunlar uzerine dusunerek asil metni olusturmaya geliyor. Ayni sayfadan devam ediyorum ve aklima ne geldiyse yaziyorum. Buna aklima takilan sorular, metin icinde cevaplamam gerektigini dusundugum sorular ve vurgulamayi dusundugum noktalar da dahil. Aralarda buyuk bosluklar birakarak yazdigim bu taslagin ciktisini alip bir muddet sonra tekrar okuyorum, bu sefer kalemle gerekli duzeltmeleri yapiyorum, okurken mutlaka aklima farkli fikirler ya da yaklasimlar geliyor, aralardaki bosluklara eklemeler yapiyorum ve son halini veriyorum. Bu cikti alip kalemle duzeltme isini birkac kez tekrarlanmasi sonucunda son halini aliyor metnim.

Screen Shot 2015-01-23 at 15.54.30

Yazdigim hemen hemen herseyde bu yontemi uyguluyorum, bu blogda okudugunuz yazilar da dahil. Bunca zaman sonunda sunu anladim: bir yazma aliskanligi ancak tecrubeyle elde edilecek bir sey (surprise!). Akademik yazma usulu hakkinda madde madde siralanmis bir suru tavsiye bulabilirsiniz. Bazisi planli olmayi ogutler, dusunup tasinip oyle yazmaya baslayin der. Kimisi surada oldugu gibi bir yandan dusunup bir yandan yazmanin en etkili yol oldugunu iddia eder. Kendi tecrubemden yola cikacak olursam diyebilirim ki bir suru sey deneyip zamanla size en uygun ve verimli gelen yontem aliskanliginiz haline geliyor. Siz bile bunun farkina varmayabiliyorsunuz. Burada -benim kanaatimce- onemli olan bir nokta bir usul sahibi olmaya cabalamak. Bu da kendini tanimaya calismak ve usul meselesi uzerine uzun uzun dusunmekten geciyor. Benim yazma usulumun yanlis ya da dogru oldugu tartisilir tabi ki objektif noktadan bakildiginda. Fakat subjektif olarak dusundugumde bu zamana kadarki tecrubelerim dogrultusunda zihnimi toparlayabildigim en etkili yontemin bu oldugunu farkettim.

Advertisements

sizce?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s