Muhammed Ikbal’den Cok Eslilik Uzerine

Tezimle ilgili kaynaklari gozden gecirirken Muhammed Ikbal’in mektup, yazi, soylesilerinin derlemesi olan ve bildigim kadariyla Turkce tercumesi bulunmayan bir kitapta, Ikbal’in kadin konusundaki gorusleri gozume carpti. Ikbal, kisaca soylemek gerekirse, celiskili bir dusunur. Celiskilerini zaman zaman  yazdigi tek bir metin icinde bile gozlemlemek mumkun, karsilastirma icin baska yerde yazdigina ya da soyledigine bakmaya her zaman gerek olmuyor. Kendisinin Ingiltere’de bulundugu sirada Liverpool Post isimli gazetenin bir muhabirinin kendisiyle yaptigi Women in the East konulu roportajin cok eslilik uzerine olan kismi dikkatimi cekti ve cevireyim dedim. Buyrun*:

5. Cok eslilik

Dogulu kadindan bahsettigimde ister istemez cok eslilik konusu akliniza gelecektir. Suphesiz ki Islam, gercekten de, kontrolden cikmis zina icin tek etkili care olan cok eslilige izin vermektedir.

Tek eslilik bizim idealimiz olmalidir. Fakat kadin sayisinin erkeklerinkini gectigi durumlarda kotuluge caremiz nedir?

Ortacag’da Avrupa, kadinlarin bollugunu (super-abundance) kontrol altina almak icin rahibe manastiri ve mabed kurumlarini acti, fakat bugun bu kurumlari hayata dondurmek imkansizdir.

Sozde Endustri Devrimi erkekler ve kadinlar arasinda cok eslilige karsi bir baskaldiri yaratti fakat korkarim toplumsal sikintilar onceden oldugu sekliyle devam etmektedir.

Cok eslilik her derdimize devadir demiyorum fakat itiraf etmeliyim ki bundan boyle kadinlar gecimleri icin calismalidirlar fikri sinirlerimi bozmakta.

Bu durum disilik ruhunu sonsuza dek bozma egilimindedir.

*Letters and Writings of Iqbal, compiled and edited by B. A. Dar, Karachi: Iqbal Academy, 1967.

Advertisements